نام: علی
لقب: سمری (صیمری) هم گفتهاند[1]
کنیه: ابوالحسن[2]
نام پدر: محمد[3]
مدت نیابت: 3 سال (329-326)[4]
تاریخ وفات: 15 شعبان 329 هجری قمری[5]
محل دفن: بغداد[6]
چهارمین و آخرین نایب از نواب خاص امام زمان (عج)، علی بن محمد ملقب به سمری یا صیمری است. کنیهاش ابوالحسن است و نیابت او از طرف امام زمان (عج) به وصیت ابوالقاسم حسین بن روح صورت گرفت که به مدت سه سال ادامه یافت و بعد از خود به دیگری وصیت نکرد و اتمام دوران نیابت خاصه را اعلام نمود. سمری از خاندانی متدین و شیعه بود و بسیاری از اعضاء این خاندان مانند حسن (فرزند اسماعیل بن صالح) و محمد (فرزند علی بن زیاد) در بصره املاک زیادی داشتند که نیمی از درآمد این املاک را وقف امام یازدهم (ع) کرده بودند و امام هر ساله درآمد آنان را دریافت میکرد و با آنان مکاتبه داشت.[7]
دربارة فضایل سمری آوردهاند که احمدبن ابراهیم مخلد از ابوالحسن صالح بن شعیب میگوید: در بغداد حضور جمعی از مشایخ رسیدم و در جمع آنان محمد سمری بدون مقدمه گفت: خدا رحمت کند علی بن حسین بابویه قمی را (پدر شیخ صدوق) مشایخ حاضر در جلسه تاریخ روز را نوشتند، تا آنکه خبررسید علی بن بابویه در همان روز وفات یافته است.[8]
او سرانجام در شعبان سال 329 هجری قمری درگذشت و جنازهاش در شمال روستای براثا در سمت غربی بغداد دفن گردید. وفات او در سال موسوم به تناثر نجوم واقع شد یعنی سال فرو ریختن ستارهها، زیرا در آن سال اکثر علما و محدثین اخبار به دیار باقی شتافتند که از جمله ایشان ثقه الاسلام محمدبن یعقوب کلینی صاحب کتاب اصول کافی است.
[1] - پژوهشی پیرامون زندگانی نواب خاص امام زمان، تألیف علی غفارزاده، ص 303.
[2] - سیمای پیشوایان در آینه تاریخ، تألیف مهدی پیشوایی، ص 200.
[3] - منتهی الامال، تألیف حاج شیخ عباس قمی، ج2، ص 1147.
[4] - تاریخ سیاسی غیبت امام دوازدهم (عج)، تحقیق دکتر جاسم حسین، ترجمه دکتر سید محمد تقی آیت الهی، ص 210
[5] - الغیبه، شیخ طوسی، ص 257.
[6] - راهنمای عتبات مقدسه و اماکن باستانی عراق، تحقیق حیدر شجاعی، ص 20.
[7] - تاریخ سیاسی غیبت امام دوازدهم (عج)، ص 108.
[8] - الغیبه، شیخ طوسی، ص 257.
